» Материалы за 14.07.2015

Был донъяла ниҙәр бар?14.07.2015

  Был донъяла ниҙәр бар?- Республикала сүп-сар полигондары етешмәй, проблема бик киҫкен тора. Районығыҙҙа 2008 йылдан эшләй башлаған объекттың тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәте талаптарына тура килмәүе үкенес. Үлсәү контроле, сүпте эшкәртеү линияһы юҡ. Ҡуртымға алыусы етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү буйынса эшләргә бурыслы. Заманса технологияларҙы ҡулланыу иң отошло вариант. Беҙҙең өсөн иң мөһиме - ҡалдыҡтарҙы эшкәртеп, икенсел сеймал сифатында ҡулланыу. Тәбиғәтебеҙ бик үҙенсәлекле һәм гүзәл. Уны һаҡлау - һәр кемдең изге бурысы. Экология мәсьәләһендә киләсәк заман юҡ. Уны бөгөн ҡайғыртырға кәрәк, - тине Илдар Һаҙыев.

Шаулап-гөрләп баш ҡалабыҙҙа БРИКС һәм ШОС саммиттары үтеп китте. Шөкөр. Был хаҡта айырым материал баҫылыр. Ә әлегә, рустарҙың йәмһеҙ яңғыраһа ла, бик тапҡыр әйтемен иҫкә алырға тура килә - «Сусҡа ҡайҙа ла бысраҡ табыр». Ниңә тигәндә, саммит алдынан республикабыҙ дошмандары, Башҡортостан ошондай дәрәжәле халыҡ-ара йыйын үткәрергә бөтөнләй әҙер түгел, тип саң ҡаҡтылар, дәлилдәре лә бар кеүек ине… Һүҙҙәре раҫ булманы - саммиттар бик юғары ойоштороу кимәлендә үтте. Юҡҡамы ни, сараға йомғаҡ яһап, пресс-конференция үткәргәндә РФ Президенты Владимир Путин республикабыҙ етәкселегенә рәхмәт һүҙҙәре әйтте.
(№ 81)

Һаҡсыл ҡараш кәрәк14.07.2015

Һаҡсыл ҡараш кәрәкУҙған йома БР-ҙың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев эш сәфәре менән Учалыла булды. Ҡала-район предприятиеларының экологик хәле менән яҡындан танышты, район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев менән тирә-яҡ мµхитте һаҡлауға ҡағылышлы һорауҙарҙы тикшерҙе.
Илдар Рим улы иң тәүҙә «Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты»нда туҡталды. Бында ул нейтралләштереү станцияһын, ҡал-дыҡтарҙы утилләш-тереү урынын һәм карьерҙы ҡараны. Предприятиела бер-нисә йылдан сәнәғәт ҡалдыҡтарын һаҡлау урыны тулһа, уларҙы карьер үҙәгенә түгергә планлаштыралар.
- Учалының тәбиғәте бик матур, икенсенән ер аҫты ҡаҙылмалары, мәғдән сығарыу ҙа алға киткән. Шулай булғас, экологик яҡтан ҡарағанда, проблемалар ҙа аңлашыла. Предприятиеларҙа экология мәсьәләләрен хәл итеү буйынса аныҡ эштәр башҡарылырға тейеш. Былтыр йәйге ташҡын ваҡытында тау-байыҡтырыу комбинатының байтаҡ күләмдәге таҙартылмаған бысраҡ һыуҙары райондың һәм Силәбе µлкәһенең һыу ятҡылыҡтарына ағып тµшµп ҙур проблема тыуҙырғайны. Сәбәптәрен кисек-мәҫтән асыҡлап, эҙемтәләрен бµтµрµргә ҡушылғайны. Комбинат тарафынан кәрәкле саралар планы тµҙµлдµ. Предприятиеның был эшкә яуаплы ҡарауҙарын, тирә-яҡ мµхит торошон яҡшыртыу буйынса ҙур эштәр башҡарыуҙарын билдәләп үтергә кәрәк,- тине Илдар Рим улы.

Тирә-яҡ мµхитте зарарлы тәьҫирҙән һаҡлау маҡсатында 2007 йылда Учалы сәнәғәт майҙансығында ташландыҡ һыуҙарҙы таҙартыу ҡоролмаһы сафҡа индерелде, етештереүсәнлеге тәүлегенә 15 мең кубометр тәшкил итә. Ошондай уҡ ҡоролмаларҙы комбинат оҙайлы йылдар «Үҙйылға» һәм «Йәштәр» ятҡылыҡтарында ла файҙалана. Шулай уҡ киләсәктә яңы таҙартыу ҡоролмаларын тµҙµү ҙә планлаштырылған. Әлеге ваҡытта «Уралмеханобр» институты менән килешеү тµҙµлә, тәҡдим ителгән технологияларға лаборатор тикшереүҙәр үткәрелә. Эштәрҙе атҡарып сығыу ваҡыты - 2015-2016 йылдар. Атмосфера һауаһын бысраныуҙан һаҡлау йәһәтенән предприятие йыл һайын ремонт эштәрен үткәреп тора, газ таҙартыу ҡорамалдары алмаштырыла. Барлыҡ ҡоролмалар ҙа тәбиғи газ яғыулығы менән эшләй.
(№ 81)

Йәш сәсәндәр һынатмай14.07.2015

Йәш сәсәндәр һынатмайЙәмле Бөрйән районы ерендә «Урал батыр» эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәр конкурсы уҙҙы. Быйыл ул 17-се тапҡыр ойошторолдо. «Ағиҙел» лагерында зональ этапта еңеп сығыусы республикабыҙҙың 28 командаһынан 112 кеше көс һынашты. Учалы районы уҡыусылары йыл һайын ярышта үҙ оҫталығын күрһәтеп, төбәк данын яҡлай. Бына быйыл да Учалы ауылы башҡорт гимназияһының 11-се класс уҡыусылары Булат Шәрифйәнов, Дим Шаһабутдинов, Эмиль Варин һәм Мулдаҡай мәктәбенең 10-сы класс уҡыусыһы Зарема Әминева вәкилләгән команда ҙур уңышҡа өлгәште.
Ярыш ике этапта уҙа. Тәүгеһендә эпосты тулыһынса ятлаусылар көс һынаша. Улар араһынан гран-прины беҙҙең Зарема яулай! Ҡобайырҙан өҙөк сәхнәләштереүҙә лә беҙҙекеләр алдынғылыҡты бирмәй. Һөҙөмтәлә, Учалы командаһы юғары баҫҡыс - I урында.

Мулдаҡай ауылы ҡыҙы Зарема конкурста тәүге йыл ғына ҡатнашмай. 2014 йыл республикала I урынға өлгәште ул. Эпосты ятлауҙы йәш сәсәниә түбәнге кластарҙа уҡ башлай. Халыҡ ижадына һөйөүҙө унда Мулдаҡай мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зөлфиә Әминева уята. 8 класта етәксе менән уҡыусы эшкә етди тотоналар - «Урал батыр» эпосын ятан һөйләүселәр конкурсының республика этабына сығыу маҡсат итеп ҡуйыла. Әлбиттә, 4500-ҙән ашыу юлдан торған тексты тулыһынса хәтерҙә ҡалдырыу ауыр хеҙмәт. Был эш көн һайын атҡарылған. Зарема әйтеүенсә, ул тәбиғәттән бирелгән феноменаль хәтергә эйә түгел, тырышлыҡ, ныҡышмалылыҡ һәм теләк булһа һәр уҡыусы ҡобайырҙы үҙләштерә ала.
(№ 79-80)

Эштәрен намыҫлы үтәйҙәр14.07.2015

Эштәрен намыҫлы үтәйҙәрБөгөнгө тормошто интернет селтәренән тыш күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Эҙләү төймәһенә баҫ ҡына - кәрәкле мәғлүмәт һанаулы ваҡыт эсендә хасил була, ҡарамай ҡалған тапшырыу, кино йә иһә музыка - барыһын да табырға мөмкин. Әммә, таяҡ ике осло. Компьютер мониторына, планшет экранына текәлгән йәш быуын ҡулына китап, гәзит-журнал алып уҡыуҙы онотто. Яҙылыусылар юҡ икән, тимәк баҫмаларҙың тиражы кәмей, киләсәктәге яҙмышы шик аҫтына ҡуйыла. Шулай ҙа, Советтар Союзы осоронда баҫма һүҙгә генә ышанып күнеккән урта һәм оло быуын әлегә гәзит-журналдарҙан айырылмай.
Почта хеҙмәткәр-ҙәренең халыҡ менән алып барған эше лә һөҙөмтәләрен бирә. Етеп килгән һөнәри байрамдары айҡанлы гәзит-журнал таратыусыларҙың хеҙмәтен тағы бер баһалап, дан йырлау артыҡ булмаҫ.

Ахун ауылында 1200 самаһы йорт иҫәпләнә, шуларҙың 800-гә яҡыны гәзит-журналдарҙы даими алдыра. Республика баҫмаларынан «Башҡортостан ҡыҙы», «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Ағиҙел», «1000 советов», «Тридевятое царство», «Непоседа» журналдарына, «Башҡортостан», «Йәшлек», «Өмөт», «Комсомольская правда» гәзиттәренә өҫтөнлөк бирелгән. Татар телендә сыҡҡан «Диләфрүз», «Ҡыҙыл таң», «Манзара», «Юлдаш» гәзиттәрен алдырыусылар күп. Райондағы «Яйыҡ» менән «Учалинская газета»ны ла ҡалдырмайҙар, һәр баҫма 100-әр экземпляр яҙҙырыла. Бынан тыш, почта бүлексәһе бандероль, посылка, заказлы хат алыу-ебәреү хеҙмәтен күрһәтә, һатыуҙа аҙыҡ-түлек, көнкүреш тауарҙары ла бар.
(№ 79-80)


Материал ебәрергә

Рубрикалар


Яңылыҡтар архивы




Номерҙар архивы

Яңылыҡтар календары

«    Июль 2015    »
ДшШшШршКйЙмШбЙкш
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 

Популяр яңылыҡтар


Ҡайҙа ҡиммәтерәк?Ҡайҙа ҡиммәтерәк?
Яңы йыл алдынан ниндәй ҡалаларҙа Ҡыш бабайҙы...

Байрамдар тыныс үтһенБайрамдар тыныс үтһен
Тиҙҙән барыбыҙҙың да яратҡан байрамы - көтөп...

Ғаилә үтәй алмаҫлыҡ бурыс бармы икән?Ғаилә үтәй алмаҫлыҡ бурыс бармы икән?
Ҡала мәҙәниәт үҙәгендә физик мөмкинлектәре...

«Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән«Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән
Рәсәй Президенты В. Путин «Рәсәй ирекмәне - 2017»...

Яңы йылға өмөт-ышаныстар бағлайбыҙЯңы йылға өмөт-ышаныстар бағлайбыҙ
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...


Бөтә хоҡуҡтар ҙа яҡланған. Мәҡәләләрҙе күсереп баҫҡанда һәм уларҙы өлөшләтә файҙаланғанда «Яйык» («Яик»)
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.